جلد پنجم رمان در جستجوی زمان از دست رفته، اثر بزرگ مارسل پروست، کتاب اسیر است. کتابی که زیبایی آن شما را شگفت‌زده خواهد کرد.

این کتاب با نقاشی «کافه تراس در شب» اثر ونسان ون گوگ شاید دلچسب‌ترین و بهترین جلد از رمان پروست باشد.

اسیر در سال ۱۹۲۳ منتشر شد و نخستین کتاب از مجلدات باقی‌مانده رمان است که پس از مرگ نویسنده آن به چاپ رسید.

پرداختن به رمان در جستجوی زمان از دست رفته و معرفی آن در یک مطلب علاوه بر اینکه کار ساده‌ای نیست حق مطلب را نیز ادا نمی‌کند.

چه بسا درباره این رمان کتاب‌های بسیار زیادی هم نوشته شده ولی همچنان نکاتی وجود دارد که می‌توان درباره آن به بحث و گفتگو پرداخت و درباره آن تحقیق کرد.

ما نیز در اینجا هر کدام از کتاب‌های این مجموعه را به طور جداگانه معرفی می‌کنیم تا به این نویسنده و کتابش ادای احترام کرده باشیم.

معرفی جلد‌های دیگر رمان را از طریق لینک‌های زیر می‌توانید مطالعه کنید:

جلد اول رمان: کتاب طرف خانه سوان
جلد دوم رمان: کتاب در سایه دوشیزگان شکوفا
جلد سوم رمان: کتاب طرف گرمانت
جلد چهارم رمان: کتاب سدوم و عموره
جلد ششم رمان: کتاب گریخته
جلد هفتم رمان: کتاب زمان بازیافته

*توجه: در این مطلب به معرفی جلد پنجم رمان – کتاب اسیر – می‌پردازیم و فرض را بر این می‌گیریم که شما دوستان گرامی جلدهای قبلی این رمان را خوانده‌اید.

در این مطلب شاید درباره برخی از اتفاقات جلدهای قبل به بحث بپردازیم، بنابراین اگر اگر از ابتدا رمان را نخوانده‌اید و یا صرفا در حال کسب اطلاعات درباره جلدهای مختلف رمان هستید و همچنین روی افشای داستان حساس‌اید، پیشنهاد می‌کنیم مطالعه این مطلب را به زمان دیگری موکول کنید.

کتاب اسیر

بدون شک خواننده هم همراه با راوی در کتاب‌های قبلی بسیار سرخورده شده است.

پی بردن به زوایای زندگی کسل‌کننده اشراف، انحراف اخلاقی و مشکلات متعدد آنان و همچنین همراه شدن این موارد با توصیفات بسیار طولانی نویسنده، صبر هر خواننده‌ای را لبریز می‌کند.

به درستی این مسیر سخت به سفر دانته در دوزخ تشبیه شده است.

اما اکنون دیر خواننده می‌تواند نتیجه صبر خود را ببیند و از کتاب اسیر نهایت لذت را ببرد.

از ابتدای رمان تا به حال عشق به صورت‌های مختلف در رمان ظاهر می‌شد.

در همان ابتدا عشق سوان را خواندیم و سپس ماجراهای عاشقی راوی با دختر سوان را شاهد بودیم.

 

 

در ادامه با دوشیزگان شکوفا و گل سرسبد آن یعنی آلبرتین آشنا شدیم.

اما رابطه راوی با آلبرتین مقداری پیچیده بود و زیاد هم به آن پرداخته نمی‌شد. راوی درگیری‌های دیگری داشت اما در پایان جلد سدوم و عموره، عشق میان راوی و آلبرتین در حال شکوفایی بود.

مدت زمانی طولانی، آلبرتین هوش و حواس راوی را ربوده بود اما تلاش برای نزدیک شدن به آلبرتین با شکست روبه‌رو می‌شد تا اینکه سرانجام این دو بسیار به هم نزدیک شدند.

نتیجه این نزدیکی در ابتدای کتاب اسیر خودش را نشان می‌دهد و خواننده در اولین جملات این جلد می‌بیند که آلبرتین همراه با راوی زندگی می‌کند. مادرِ راوی برای مدتی به کومبره رفته تا در کنار عمه بزرگ باشد.

راوی از این فرصت نهایت استفاده را برده و آلبریتن عزیز و دوست‌داشتنی را پیش خود آورده.

آن بوسه شیرین کودکی را، که راوی از مادرش می‌گرفت، اکنون از آلبرتین می‌گیرد.

سراسر این رمان درباره رابطه راوی و آلبرتین است.

لذت‌های عاشقانه و صحنه‌های زیبایی در این جلد خلق شده که شاید بهترین نمونه آن، مشاهده خواب آلبرتین باشد.

 

راوی لذت بی‌اندازه‌ای از این کار می‌برد و حتی بیدار شدن آلبرتین را هم عاشقانه زیر نظر دارد.

اما داستان به همین شکل پیش نمی‌رود و سختی‌ها و مشکلات متعدد رفته‌رفته خود را نشان می‌دهند.

آلبرتین روحیه‌ای آزاد و کنجکاو دارد و در خانه راوی نیز مدام به گوشه و کنار سرک می‌کشد و در جاهایی حاضر می‌شود که انتظارش نمی‌رود.

البته با همه محدودیت‌ها دوست دارد در کنار راوی و به نحوی زندانی او باشد.

در مقابل راوی نیز در عذاب است که چرا نمی‌تواند با آلبرتین در هرجایی که دوست دارد حاضر شود.

بدبینی و حسادت راوی در ادامه بیشتر از آن چیزی می‌شود که تصور می‌کنیم.

در ابتدا به نظر می‌رسد که آلبرتین اسیر است اما وقتی عمیق‌تر می‌شویم، می‌بینیم که اسیر واقعی راوی است، در واقع راوی اسیر عشق و حسادت شده است.

راوی بارها این موضوع را مطرح کرده که دلش می‌خواهد به ونیز برود.

شهر ونیز در نظر او یک جایگاه متعالی دارد و بسیار به آن فکر می‌کند اما حالا که به آلبرتین وعده ازدواج داده نمی‌داند چطور این کار را انجام دهد.

درباره جلد پنجم از رمان مارسل پروست

تا به اینجای کار خواننده با پیچ و خم نثر پروست آشنایی شده و تقریبا از توصیفات طولانی و خسته‌کننده رهایی یافته و حال دیگر می‌تواند با خیال راحت مطمئن باشد هرآنچه که پیش رو دارد زیبایی است.

اکنون خواننده دیگر می‌تواند همه ظرافت‌های این کتاب را درک و از آن لذت ببرد. در این جلد حتی اگر نشانه‌هایی از سدوم و عموره وجود داشته باشد به آن شکل خسته‌کننده نیست.

تقریبا می‌توان گفت عاشق همیشه حسود است.

او می‌خواهد همه وجود معشوق از آن او باشد و بعید است بتواند این حسادت را کنترل کند.

شاید از بیان آن خودداری کند اما در درون این حسادت را به شکلی قوی احساس می‌کند.

و چه کسی بهتر از پروست که این حسادت را در بالاترین میزان خودش به ما نشان دهد.

پروست در این جلد علاوه بر خلق لحظه‌های عاشقانه، که بسیار خواندنی هستند، به خواننده هشدار می‌دهد که اگر احساساتش را کنترل نکند، هرآنجه را که به دست آورده به راحتی از دست می‌دهد.

 

 

راوی با همه مشکلات راه عشق درگیر می‌شود.

از اسیر شدن خودش در چنگال عشق تا رشد عشق در درونش و سپس تصاحب معشوق.

در تمام این مسیر نیز ما می‌توانیم همراه او باشیم و هرآنچه را که تجربه می‌کند، تجربه کنیم.

بیراه نیست اگر همه عاشقان را به مطالعه این جلد از کتاب مجبور کنیم!

اما در کنار عاشقانه‌های کتاب، موارد دیگری هم وجود دارد که می‌توان گفت نقدهای مارسل پروست به هنر است.

همان‌طور که می‌دانید او در کتابش مانند یک منتقد به همه‌چیز می‌پردازد و به شکلی حرفه‌ای هنرهای مختلف را ریز زره‌بین قرار می‌دهد.

در این جلد نیز در قسمتی برای آلبرتین از نویسنده‌های مختلف و آثاری که خلق کرده‌اند صحبت می‌کند.

تمرکز این قسمت از رمان بر روی «ادبیات» است و به خصوص برای افرادی که مطالعات گسترده‌ای دارند بسیار می‌تواند جذاب باشد.

راوی در رمان برای آلبرتین شرح می‌دهد که «نویسندگان بزرگ هیچگاه جز یک اثر نیافرده، یا به بیان دیگر زیبایی واحدی را که به جهان آورده‌اند در محیط‌های مختلف انکسار داده‌اند.»

مشخصات کتاب

  • عنوان: در جستجوی زمان از دست رفته
  • جلد پنجم: اسیر
  • نویسنده: مارسل پروست
  • ترجمه: مهدی سحابی
  • انتشارات: مرکز
  • تعداد صفحات جلد پنجم: ۵۲۵
  • قیمت مجموعه ۷ جلدی – سال ۱۳۹۸: ۴۹۵۰۰۰ تومان